Welcome

This is official blog of Awami Tahreek, Sindh, Pakistan.
Showing posts with label Pakistan. Show all posts
Showing posts with label Pakistan. Show all posts

Saturday, 7 May 2011

Bogus Census and role of Sindhi Women Organization by Malhar Khaskhali

بوگس گهر شماري نامنظور
                ڪالهه ڪراچي کان ڪشمور تائين سنڌ سراپا احتجاج هئي. سنڌ جو هڪ ئي مطالبو هو ته ”سنڌين کي اقليت ۾ تبديل ڪندڙ بوگس گهر شماري نامنظور!“ ڪالهوڪي هڙتال سنڌ ۾ اڳ ۾ ٿيل هڙتالن کان بلڪل منفرد ۽ انتهائي دلفريب منظر ڏيندڙ هئي، سو هيئن ته عورتن لاءِ قاتل رسمون رکندڙ ۽ ورهين تائين خوني قبيلائي جهيڙن کي تاتيندڙ اتر سنڌ کان وٺي ڪراچي جي شاهراهه فيصل تي سنڌياڻي تحريڪ ريلين، ڌرڻن ذريعي شديد احتجاج ڪري سنڌ جي احتجاج کي ٻچي ٻچي جو احتجاج بڻائي ڇڏيو. ائين اڳ نه ٿيو آهي. صبح جو جيڪب آباد مان ايس ايم ايس آيو ته ڊي سي او چوڪ تي سنڌياڻي تحريڪ جي اڳواڻ خانزادي ڪنراڻي جي اڳواڻي ۾ ڌرڻو لڳي چڪو آهي. ٽائرن کي باهيون. ان کانپوءِ ميسيجز جو سلسلو شروع ٿيو جيڪو اڌ ڏينهن گذرڻ بعد به هلندو رهيو. ڪيڏي مهل ميسيج لاڙڪاڻي مان آيو ته سنڌياڻي تحريڪ جي مرڪزي صدر حسنا راهوجو ۽ ڊاڪٽر سنڌو مڱڻهار جي اڳواڻي ۾ جناح چوڪ تي وڏي انگ ۾ سنڌياڻين ٽائرن کي باهيون ڏئي شهر ۾ ريلي ڪڍي. سڄي شهر ۾ شٽر بند ۽ ڦيٿا روڪ هڙتال. وري ميرپورخاص ۾ سنڌياڻي تحريڪ، ڪنڌڪوٽ ۾ به سنڌياڻي تحريڪ سراپا احتجاج، حيدرآباد،  بدين، دادو ۽ ٻين شهرن ۾ سنڌياڻي تحريڪ جي احتجاجن جا ميسيج موصول ٿيندا رهيا. سنڌياڻي تحريڪ جا اهي سمورا احتجاج آدمشماري مانيٽرنگ ڪميٽي جي سمورين ميمبر تنظيمن عوامي تحريڪ، جيئي سنڌ قومي محاذ، سنڌ ترقي پسند پارٽي، سنڌ يونائيٽيڊ پارٽي، سيو سنڌ موومينٽ، جي يوپي ۽ جيئي سنڌ تحريڪ جي ڪارڪنن جي احتجاجن کي وڌيڪ سگهه ڏيندا رهيا ۽ ائين ڪالهوڪو احتجاج سڄي سنڌ جو احتجاج بڻجي سامهون آيو ته ”هي بوگس گهر شماري اسان کي قبول ناهي.“ سچ پچ ته سلام آهي سنڌياڻي تحريڪ جي ڀينرن کي ۽ جس هجي انهن قومپرست پارٽين کي جن تاريخي احتجاج ڪري سنڌ خلاف ٿيل سازش کي ڌوڙ ڪري ڇڏيو آهي.
مرڻو به کائبو-پرڻو به کائبو
  


              ڪي ٽي اين تي احتجاج جي خبرن ڏسڻ دوران ان وقت پيپلز پارٽي جي جنرل سيڪريٽري تاج حيدر جو هڪ ڀيرو وري دلچسپ بيان سامهون جڏهن هن چيو ته ”گهر شماريءَ ۾ وڏي پئماني تي شڪايتون آهن ۽ سموري گڙٻڙ جا ذميوار ڊي سي اوز ۽ ڊي پي اوز آهن.“ تاج حيدر اهو به چيو ته ”مون لکت ۾ اهي شڪايتون ڪيون آهن.“ جيتوڻيڪ اها ڳالهه درست آهي ته ڪراچي ۽ حيدرآباد سميت جتي جتي ايم ڪيو ايم کي من پسند نتيجا گهرجن اتي اهو سڄو ڪم ڊي سي اوز ۽ ڊي ڊي اوز ئي ڪري رهيا آهن پر دلچسپ ان ڪري آهي ڄڻ ته پيپلز پارٽي حڪومت ۾ نه پر قومپرستن کان وڌيڪ بيوس هجي ۽ هن وٽ فقط لکت ۾ شڪايتون ڪرڻ جو رستو بچيو آهي! باقي حڪمرانن جي وس جي ڳالهه آهي ته اهي تاج حيدر صاحب جي درخاشت قبول ڪن نه ڪن يا پڙهن- نه پڙهن! بيوسيءَ جو اهو عالم آهي جو جلال شاهه صاحب ته سينسس ڪمشنر سان ملي سگهي ٿو ۽ جماعت اسلاميءَ جو وفد ته وڏي وزير سان ملي سگهي ٿو پر پ پ پ جو جنرل سيڪريٽري تاج حيدر ملي نٿو سگهي، تنهنڪري قانوني گهرج کي به پورو ڪندي درخواست لکي پئي وڃي ته جيئن اڳتي هلي موٽ نه ملي ته ان درخاشت سميت ڪورٽ ۾ ڪيس داخل ڪري انصاف وٺي سگهجي! سنڌيءَ ۾ چوڻي آهي ته ”مولوي مرڻو به کائي ته پرڻو به کائي.“ سو پيپلز پارٽي حڪمران به پاڻ ته مظلوم ۽ مخالف ڌر به پاڻ پئي ٿئي. پيپلز پارٽي سرڪار جو گهر شماري عمل ۾ فقط شڪايتون ملڻ جو اعتراف ڪرڻ ۽ شڪايتن جي ازالي بجاءِ گهوڙا- گهوڙا ٿيندي ڏسي پاڻ به ان کان وڌيڪ گهوڙا گهوڙا ڪرڻ اهڙي حڪمت عملي لڳي ٿي جنهن ۾ مفاهمت جي نالي ۾ ”اتحادين جي به ونگار وهي وڃجي ۽ عوام کي روئي پِٽي چئجي ته ”ڇا ڪجي؟ اسان جي ڪير ٻڌي ئي نٿو!! ڊي سي او ۽ ڊي ڊي او به نٿا ٻڌن!!“ ڀلا جي ڊي سي او ۽ ڊي ڊي او نٿا ٻڌن ته بدلي ڪرڻ لاءِ رڳو چوٿائي پنو ته گهرجي ٿو. وڏو وزير به پيپلز پارٽي جو، ايوان صدر ۾ ويٺل صدر به پيپلز پارٽيءَ جو ۽ وزيراعظم سميت ٻيا وڏا حڪومتي اهم عهدا به پيپلز پارٽي وٽ باقي ڇا اڃا ڪي ٻيا عهدا آهن جيڪي پيپلز پارٽي وٽ ناهن ۽ اهي هجن ها ته وڏيون صحيحون ۽ ٺپا هڻي ڊي سي او به بدلي ڪري ڇڏجن ها ۽ چيو نه مڃيندڙ ڊي ڊي اوز جا سر وڃائي ڇڏجن ها؟
 گهر شماريءَ جا مخالف ڪير ڪير
                گهر شماري عمل کي مانيٽر ڪرڻ لاءِ قومپرستن، سماجي تنظيمن ۽ مذهبي تنظيمن سڀ کان پهرين آدمشماري ۽ مانيٽرنگ ڪميٽي جوڙي جنهن جي جائزي ۾ گهرشماري ۾ وڏي پئماني تي ڌانڌليون نظر آيون، جيڪي ميڊيا ذريعي دنيا اڳيان آنديون ويون، پوءِ آدمشماري مانيٽرنگ ڪميٽي ۾ شامل تنظيم احتجاج ڪرڻ شروع، انهن احتجاجن ۽ ڌانڌلين جي وڏن ثبوتن کانپوءِ سينسس عملدارن ۽ خود وزيراعليٰ سنڌ اعتراف ڪيو ته بي ضابطگيون ٿي رهيون آهن، ان بعد حڪومتي اتحادي اي اين پي به دانهن ڪئي ته ڌانڌلي پئي ٿئي. ساڳي ريت حڪومت جي اتحادي جماعت فنڪشنل ليگ به دانهيو ته گهر شماري بوگس ٿي رهي آهي ۽ سڀئي گهر شماريءَ ۾ ڌانڌلين جو ذميوار حڪومتي اتحادي ايم ڪيو ايم کي قرار ڏئي رهيا آهن. ڪالهوڪي تاريخي هڙتال ۽ ايم ڪيو ايم کي ڇڏي باقي سمورين جماعتن جي مخالفت- احتجاج ۽ سنڌ جي فيصلي کانپوءِ ڇا ڪو جواز بچي ٿو جو موجوده گهر شماريءَ کي قبول ڪجي ۽ ان کي جاري رهڻ ڏجي؟
پيرپاڳاري جي خواهش ۽ ايم ڪيو ايم جو خواب
                جيتوڻيڪ پير پاڳاري وٽ هميشه سڀني مسئلن جو حل فوج ئي رهيو آهي، ڇاڪاڻ ته سائين جن جو پنهنجو مسئلو به فوج ذريعي ئي حل ٿئي ٿو، سو پير پاڳاري جي خواهش آهي ته گهر شماري فوج ذريعي ڪرائي وڃي. مطلب ته ٻيو ڪوبه طريقو ناهي جنهن سان گهر شماري ڪرائي سگهجي! پر ائين ناهي. انهيءَ تجويز تي عمل جي ڪابه گارنٽي ناهي ته اهو ڪو غير تڪراري رهندو يا ان ذريعي سنڌين جي اقليت ۾ تبديل ٿيڻ جا ڪي خطرا نه رهندا. ان ڪري اها تجويز بلڪل به عمل جوڳي ناهي ۽ نه ئي شفاف گهر شماري ڪرائڻ ڪو وڏو مسئلو آهي. ضرورت آهي نيت جي- سنڌ جي مفادن تي مفاهمت کان انڪار جي جرئت جي- موجوده گهر شماري جيئن ٿي رهي آهي، ان مان سرڪار جي رويي مان لڳو آهي ته ان وٽ گهر شماري ڪو سنجيده ڪم ناهي. سمورا بندوبست گهر شماريءَ کي بوگس ڪري رهيا آهن. گهر شماري گهڻن حوالن سان انتهائي سنجيده معاملو آهي، جنهن کي سنڌ ۾ ڪراچيءَ سميت خاص شهرن لاءِ ايم ڪيو ايم پنهنجي هٿ وس ان لاءِ ڪيو آهي ته جيئن گهر ۽ آدمشماريءَ جا مرضيءَ جا نتيجا وٺي سگهجن ۽ ان کانپوءِ مرضيءَ جون تڪبنديون ٺاهي سگهجن. يوسيز، صوبائي ۽ قومي اسيمبلي جون تڪبنديون اهڙي انداز سان جوڙي سگهجن ته جيئن اڳتي هلي ضلعي حڪومتون به پنهنجون قائم ڪري سگهجن ۽ صوبائي سيٽون به وڌيڪ کڻي سگهجن ته جيئن هميشه لاءِ وڏ وزارت به ماڻي سگهجي ته ان سان گڏ وزارت عظميٰ کي به ڪلهو ڏئي سگهجي پر اهو سڀ ڪجهه تڏهن ٿي سگهي ٿو جڏهن بوگس گهر ۽ آدمشماريءَ کي قبوليت ملي.
آدمشماري جا تفصيل عوام جي پهچ ۾ آڻيو
                ڳجها معاملا يا ڳالهيون اهي رکيون وينديون آهن جيڪي سلامتيءَ متعلق هونديون پر ڪهڙي گهر ۾ علو، ولو، هيرو ۽ خيرو رهي ٿو؟ اهو ڪو ملڪي سلامتيءَ جو راز ناهي جو گهر شماريءَ ۾ اهي تفصيل ڳجها رکجن ۽ فقط انگ ظاهر ڪجي ته هن صوبي ۾ هيترا ماڻهو آهن ۽ فلاڻيون فلاڻيون ٻوليون ڳالهائيندڙ آهن. ڪنهن علائقي ۾ ڪيترا گهر آهن؟ ۽ ڪهڙا ڪهڙا ماڻهو رهن ٿا؟ سچ پچ ته اهو راز ۾ رکڻ ڪنهن مشڪري کان گهٽ ناهي. ڇاڪاڻ ته توهان ساڳي ئي وقت تي ووٽر لسٽن جي صورت ۾ انهن ئي ماڻهن جا تفصيل هر ماڻهوءَ جي پهچ ۾ آڻي ڇڏيو ٿا ته پوءِ آدمشماري جا سمورا انگن اکرن سميت تفصيل عوام جي پهچ ۾ ڇو نٿا آڻيو؟ سڄي گڙٻڙ ۽ بداعتمادي اتان ئي شروع ٿئي ٿي. ان ڪري ان گورک بڻايل معاملي کي آسان ڪرڻ لاءِ گهر ۽ آدمشماري جا تفصيل عوام جي پهچ ۾ آسانيءَ سان آڻڻ ممڪن بڻايو وڃي ته هر ڪو ڏسي سگهي ته اهو گهر يا آدمشماري ۾ ڳڻيو ويو آهي يا نه؟ ۽ ڪهڙا بوگس گهر ۽ نالا شامل ڪيا ويا آهن جن کي آسانيءَ سان ختم به ڪري سگهجي.
                پيپلز پارٽي سرڪار کي اهو نه وسارڻ گهرجي ته هاڻي سال- ڏيڍ ۾ هن کي وري ووٽ وٺڻ لاءِ عوام وٽ وڃڻو آهي ۽ سنڌ جهاڳڻي آهي. ان ڪري قومي مفادن تي مفاهمت کي ختم ڪري سنڌ ۾ ٿيندڙ بوگس گهر شماريءَ کي مڪمل ختم ڪيو وڃي، ان بعد شفاف گهر شماريءَ لاءِ انتظامي معاملن کي بهتر بڻائي سڀ کان پهرين (1 ) گهر شماري ڪندڙ عملي ۾ علائقي جي اسڪول جي مقامي استادن کي ئي ڀرتي ڪيو وڃي. (2 ) گهر ۽ ڪٽنب شماريءَ جا تفصيل لکڻ لاءِ اهڙا بوڪ استعمال ڪيا وڃن جيڪي عام نه هجن ۽ انهن تي بوڪ نمبر هجي ۽ پيجز تي سيريل نمبر هجي. (3 )اهي تفصيل/لسٽون مڪمل ٿيڻ کانپوءِ هر بلاڪ جي مقامي اسڪول ۾ گهٽ ۾ گهٽ هڪ مهيني تائين موجود رهڻ ڏنيون وڃن ته جيئن ماڻهو پنهنجا تفصيل ڏسي سگهن. (4 ) ان سان گڏ اهي سمورا تفصيل انٽرنيٽ تي اپ لوپ ڪيا وڃن ته جيئن اهو بخوبي ڄاڻي سگهجي ته ڪٿي ڪو گهر ۽ ڪٽنب ڳڻپ کان رهجي ته نه ويو آهي ۽ ڪٿي ڪي بوگس تفصيل ته نه شامل ڪيا ويا آهن؟ ان ڪم ۾ نه حڪومت جو ڪو اضافي خرچ ٿئي ٿو ۽ نه ئي ان مٿان ڪا آڱر کڄي سگهي ٿي پر جيڪڏهن پيپلز پارٽي سرڪار جنهن وڻ جي ڏار تي ويهي ان کي وڍڻ جو پڪو پهه ڪري چڪي آهي ته پوءِ ڀلي اهي ساديون ڳالهيون نه سمجهي ۽ جي هوش ڪرڻ چاهي ٿي ته اڄ ئي اعلان ڪري ته هي بوگس گهر شماري ڪينسل ۽ وري شفاف گهر شماري ڪرائي ويندي 


Sunday, 17 April 2011

Census is Only Justified & Legal for indigenous people of Sindh By Rasul Bux Palijo

آدمشماري فقط سنڌ جي اصلوڪن باشندن جي جائز ۽ قانوني آهي!
رسول بخش پليجو
ٻين ڪيترين ڳالهين سان گڏ توڙي انهن کانسواءِ هيٺين تاريخي، اخلاقي، سياسي، ملڪي توڙي بين الاقوامي قانوني ۽ آئيني سببن جي ڪري سنڌ ۾ هلندڙ آدمشماري جهڙي نموني ۽ جن مقصدن لاءِ ڪئي پئي وڃي، تن جي مدنظر اها ناجائز، غير قانوني، غير آئيني آهي ۽ موجوده سنڌ توڙي پاڪستاني سرڪار کي ان ڪم کي موجوده مقصدن خاطر ۽ طريقن سان ڪرائڻ جو ڪو به اختيار ڪونهي ۽ سندس ايئن ڪرڻ ملڪ جي 1940ع واري لاهور ٺهراءَ جي بنيادي مقصدن ۽ آئيني بنيادن جي لفظن ۽ روح (Letter and spirit) جي سراسر خلاف ٿيندو ۽ ان عمل جي ڪا به حقيقي ۽ قانوني حيثيت نه هئڻ گهرجي ۽ نه هوندي. نه رڳو ايترو، پر جيڪڏهن پاڪستان جي قانوني سرشتي جي تاريخ جي پراڻين روايتن، موشگافين ۽ اٽڪبازين کي ڪتب آڻي ان کي ڪنهن به طرح نه روڪيو ويو ۽ ساڳين طريقن سان ساڳين مقصدن لاءِ ڪتب آندو ويو ته پوءِ اهو پاڪستان جي چئن خالق قومن مان هڪڙي يعني سنڌي قوم جي وجود تي قهري وار هوندو، جنهن جو نتيجو پاڪستان جي اڳي ئي مونجهارن جي ماريل ۽ آفتن ۾ ورتل تباهه ٿيل معاشري مان هڪڙو اهڙو خطرناڪ سياسي ۽ سماجي وار ثابت ٿيندو، جيڪو اڳتي هلي هر حالت ۾ لاعلاج بنجي ويندو.
(1) پاڪستان جي قائم ٿيڻ جو مکيه سبب اهو هو جو هندستان جا علائقا ٻن مکيه گروهن ۾ ورهايل هئا. هڪڙن ۾ (پنجاب، سنڌ، سرحد، بلوچستان، بنگال، آسام) هندستاني مسلمان اڪثريت ۾ هئا ۽ باقي ٻين علائقن ۾ هندستاني هندو اڪثريت ۾ هئا. سڄي هندستان ۾ اڪثريت هندو هندستانين جي هئي ۽ مسلمان هندستاني اقليت ۾ هئا. هندو هندستانين جي اڪثريت مسلمان هندستانين کي جيڪو پنهنجي وجود ۽ حقن جي بچاءَ جو لازمي طرح گهربل قانوني ۽ آئيني وهنوار ڏيڻ لاءِ  هرگز تيار نه هئي. (ڏسو راقم الحروف جون مڪمل لکڻيون. ”سياسي ادب“ ڀاڱو پهريون، جلد هڪ)
(2) مسلمان علائقا به پاڻ ۾ گڏجي ڪنهن هڪڙي علائقي جي مسلمانن مثلاً پنجابين يا پٺاڻن يا بنگالين يا بلوچن ۽ سنڌين جي ماتحت ٿي ساڳئي حڪومت ۾ رهڻ لاءِ تيار نه هئا. ان جا وزندار تاريخي سبب هئا.
(3) پنجاب اڻويهين صديءَ جي شروع کان وٺي انگريز سامراج ۽ سک سرڪار جو ننڍو ڀائيوار ۽ تلوار باز بنجي ويو هو. پنجاب جو هندو توڙي مسلمان حڪمران طبقو هميشه ان ڳالهه جي پٺيان لڳل هوندو هو ته آس پاس جي سمورن مسلمان علائقن جي مٿان اسين حڪومت ڪريون. ان ڪري هو هميشه افغانستان، سرحد،بلوچستان ۽ سنڌ مٿان پيا چڙهايون ڪندا هئا.  خشونت سنگهه پنهنجي ڪتاب ”پنجاب جو مهاراجه رنجيت سنگهه“ ۾ لکي ٿو ته ”هڪڙي منزل تي پهچي پنجاب جي شهنشاهيت جي واڌاري جي گس جي راهه ۾ انگريز رڪاوٽ بنجي ويا، جنهن ڪري رنجيت سنگهه جا انگريزن سان تعلقات بگڙجي ويا. انگريزن سنڌ جي اميرن ڏانهن به سفير پئي موڪليو ۽ رنجيت جي دل ۾ اها هورا کورا متل هئي ته پنهنجي بادشاهيءَ کي ان (سنڌ) طرف سمنڊ جي ڪناري تائين وڌائجي.“ (ص: 76) ”ملتان جي فتح پنجاب ۾ افغان اثر ختم ڪري ڇڏيو ۽ ڏکڻ طرف جي مسلمان رياستن جو سخت مضبوط دائرو ٽوڙي ڇڏيو. ان فتح بهاولپور، ديره غازي خان، ديره اسماعيل خان ۽ مانڪره جي رياستن کي تابع ڪري ڇڏيو ۽ سنڌ ڏانهن ويندڙ رستو کولي ڇڏبو.“ (ص: 126). ”پنجاب جي درٻار جون فتحون اتر، اولهه ۾ پنجاب جي آخري جاگرافيائي ڇيڙي تائين پهچي چڪيون هيون. جيڪڏهن پنجابي شهنشاهيت کي وڌيڪ ڦهلجڻو هيو ته اهو فقط سنڌ جي رڻ پٽ مٿان سمنڊ ڏانهن ٿي سگهيو ٿي. جڏهن انگريزن ۽ سنڌين جي وچ ۾ ڳالهه ٻولهه جون خبرون لاهور پهتيون، تڏهن درٻار ۾ سخت چوٻول پيدا ٿي ويو ته انگريزن سان هڪ هڪاڻي ٿيڻ کپي. پنجابي پنهنجي افغان ۽ پٺاڻن مٿان حاصل ڪيل فتحن جي نشي ۾ مست هئا ۽ وڙهه وڙهان سندن فطرت هئي.“ (ص: 54-153) ”هن (رنجيت سنگهه) ميرن کي چوائي موڪليو ته ڌارين کي واپاري يا سياسي دخل اندازي ڪرڻ نه ڏيو، پر ان مان ڪو فائدو ڪو نه ٿيو. ڇو ته سندن ارادن جي سڀني کي خبر هئي ۽ پاڻ جنهن اڳرائيءَ واري انداز ۾ شڪارپور تي قبضو ڪرڻ جون ڌمڪيون پئي ڏنائين، تنهن ڪري سنڌين کي سندس صلاحون دل سان نه لڳيون.“ (ص: 186). ”هن افغان سياست ۾ سرگرميءَ سان داخل ٿيڻ شروع ڪيو. هن سان هرات جي درٻار مان سفير ملڻ لڳا. هن انگريزن کي ٻڌايو ته روسي ساڻس عهدنامو ڪرڻ لاءِ آتا هئا. هن نيپال جي وڪيلن سان گهرائي رکي، اهي افواهه ڦهلجڻ لڳا ته مرهٽا سردار ۽ حيدرآباد جو نظام ساڻس لاڳاپا وڌائي رهيا آهن.“ (ص: 186). ”هڪڙي پاسي سک جنرل (زوراور سنگهه) پنجاب جا جهنڊا لهرائي ٿٻيٽ ۾ داخل ٿيو ته ٻئي طرف هو (رنجيت سنگهه) شاهه سجاج کان مطالبا ڪرڻ لڳو ته نه رڳو ملتان، ديري غازي خان، ديري اسماعيل خان، مانڪره ۽ پشاور تي دعوائن کان دستبردار ٿئي، پر ڏانهنس گهوڙن ۽ ميون جو ڏن به ڏياري موڪلي.”ملتان جي ڏکڻ طرف مزارين پنجاب جي چوڪين تي حملا ڪيا، يا نه ڪيا، پر رنجيت سنگهه ان جو بهانو ڪري سنڌ ڏانهن منهن ڪيو. شهزادي کڙڪ سنگهه کي انتقامي ڪارروائي ڪرڻ جو حڪم ڏنو ويو. هن تيزيءَ سان ڇڙواڳ مزاري قبائلين جو ڪم لاهي ڇڏيو ۽ 1836ع جي اونهاري ۾ مٺڻ ڪوٽ ۽ روجهاڻ تي قبضو ڪيائين. هن پڻهس کان شڪارپور تي هلان ڪرڻ جي اجازت گهري. پر هن انگريزن سان اٽڪڻ کان لهرايو. جنهن ڪري ڏکڻ طرف (سنڌي سمنڊ طرف) وڌڻ جون سندس امنگون ۽ ارمان پورا نه  ٿيا. انگريز ان باري ۾ رنجيت سنگهه سان ڳالهيون ڪيون ۽ مٿس زور آندو ته سنڌ تي حملو نه ڪر، ڇو ته خود کين سنڌ تي قبضو ڪرڻ جو ارادو هو.“، ”عالم جاه (رنجيت سنگهه) بي صبري ڏيکاري (پنهنجي وزير خارجه فقير عزيز الدين جو هٿ پڪڙي، ان تي بار بار زور سان تريون هنيائين، آخر رنجيت سنگهه ڳالهه مڃي. پر هن ان باري ۾ ڪو به عهدنامو ڪرڻ يا روجهان خالي ڪرڻ کان انڪار ڪري ڇڏيو.“ (ص: 93-192).
ان ڪري جڏهن 1930ع ۾ پنجاب وارن مطالبو ڪيو ته سنڌ، سرحد ۽ بلوچستان اسان جي حوالي ڪريو ته انهن صوبن جا ماڻهو پڙ ڪڍي بيهي رهيا. بلڪه انهن مان ڪو به پنجاب سان گڏ ڪنهن حڪومت ۾ شامل ٿيڻ لاءِ تيار نه ٿيو. ان ڪري جڏهن انگريزن سنڌ تي قبضو ڪيو، تڏهن ان جي آزاد علائقائي حيثيت ختم ڪري ان کي بمبئي صوبي جو حصو بنائي ڇڏيائون. پر پنجاب تي قبضي کانپوءِ ان کي هڪدم طاقتور صوبو بنائي خود دهلي ۽ يو پي به پنجاب جا زيردست بنائي ڇڏيائون.
انهن تاريخي سببن جي ڪري سنڌ، بلوچستان ۽ سرحد جي چوڻ تي سندن پنجاب جي اڪثريت کان مڪمل بچاءَ خاطر 1940ع ۾ ٻه بندوبست ڪيا ويا. (1) نئين ملڪ کان هزارين ميل پري رهندڙ هندستاني بنگالي مسلمانن کي به منٿون ڪري شامل ڪيو ويو ۽ آسام وارن کي به دعوت ڏني وئي. (2) پنجاب سان گڏ ڪا به هڪڙي گڏيل حڪومت ٺاهڻ بدران پنجئي رياستون آزاد ۽ خودمختيار حڪومتون بنايون ويون. ڪا به گڏيل فيڊريشن يا ڪانفيڊريشن ڪا نه ٺاهي وئي. ساڳئي طرح هندستان جي يو پي سي پي ۽ بهار جا هندستاني مسلمان هميشه افغانن، ترڪن، مغلن جا لشڪر بنجي تلوارون کڻيو سنڌ، بلوچستان ۽ سرحد مٿان حملا ڪريو بيٺا هوندا هئا. ان ڪري لاهور واري ٺاهه ۾ هڪڙي به هندستاني مسلمان جي لڏي سنڌ، بلوچستان، سرحد ۾ اچڻ جي قانوني گنجائش ڪا نه رکي ويئي. 14 جولاءِ 1942ع تي ڪانگريس مهاتما گانڌيءَ جي اڳواڻي هيٺ پنهنجو مشهور ٺهراءُ بحال ڪيو. جنهن کي هندستاني تاريخ ۾ ”ڪئٽ انڊيا“ يا ”هندستان خالي ڪريو“ تحريڪ چئجي ٿو. 9 آگسٽ 1942ع جي صبح جو گانڌي، نهرو، آزاد ۽ ٻين ڪانگريسي رهنمائن کي گرفتار ڪيو ويو. هن سرڪار گرفتارين سان گڏ آل انڊيا ڪانگريس ڪميٽي ۽ سندس ٻين صوبائي ڪميٽين تي بندش وجهي ڇڏي. هندستان ۾ وڏا گوڙ شروع ٿي ويا. هندستان ۾ بمبئي، مدراس، سي پي، بنگال، يوپي ۽ بهار ۾ زبردست ڳڙٻڙ ٿي. ڪجهه وقت کان پوءِ اڙيسا ۽ آسام ۾ به وڏا گوڙ ٿيا. البته سرحد، سنڌ ۽ رياست ۾ نسبتن ماٺ رهي. وائسراءِ لارڊ لنلٿگو لکيو ته، ”1857ع کانپوءِ هي وڏي ۾ وڏي بغاوت هئي“. پر اها بغاوت سال اندر ختم ٿي وئي. 15 جون 1943ع تي لارڊ ويول نئون وائسراءِ ٿي ويو. 17 فيبروري 1944ع تي مهاتما گانڌي قيد مان وائسراءِ سان خط و ڪتابت شروع ڪئي. 6 مئي تي مهاتما گانڌي کي آزاد ڪيو ويو. هن ان کان پوءِ به وائسراءِ سان ڊگهي خط و ڪتابت ڪئي، پر ان جو ڪو به کڙ تيل نه نڪتو. ساڳئي طرح هن محمد علي جناح سان به ملاقات ڪئي، پر هر ڪو پنهنجي ڳالهه تي قائم رهيو. 25 جون 1945ع تي وائسراءِ لارڊ ويول شملي ۾ ڪانفرنس سڏائي ۽ مولانا آزاد، جناح ۽ گانڌيءَ سان ڳالهيون ڪيون، پر ڪو به ٺاهه ٿي نه سگهيو.
ان وچ ۾ هندستان جي مرڪزي اسيمبليءَ جون چونڊون ٿي گذريون، جن جا نتيجا ڊسمبر 1945ع جي آخر تائين پڌرا  ٿيا. مسلم ليگ اها اليڪشن 1940ع جي ٺهراءَ مطابق يعني 6 مسلمان اڪثريت وارن صوبن سنڌ، بلوچستان، سرحد، پنجاب، بنگال ۽ آسام مان هر هڪ جي الڳ الڳ آزاد ۽ خودمختيار حڪومت قائم ڪرڻ جي پروگرام جي بنياد تي کٽي هئي. هن پروگرام جي سڄي هندستان جي مسلمانن وڏي جوش و خروش سان آجيان ڪئي ۽ 5 سالن جي تبليغ کانپوءِ سڄي هندستان جا مسلمان مسلم ليگ جا عاشق ۽ فدائي بڻجي ويا، جنهن ڪري هن اليڪشن ۾ مسلم ليگ زبردست تاريخي سوڀ کٽي پاڻ کي هندستان جي سمورن مسلمانن جو اڪيلو نمائندو تسليم ڪرائڻ جو خواب پورو ڪيو ۽ انگريز توڙي ڪانگريس لاءِ هاڻي ڪو به اهڙو بهانو نه رهيو ته مسلم ليگ هندستان جي سمورن مسلمانن جي نمائندي ناهي، پر ڪانگريسي به آهن.
27 ڊسمبر 1945ع تي لارڊ ويول برطانوي سرڪار کي لکي موڪليو ته جيڪڏهن هن ڀيري به ڪانگريس 1942ع جهڙي بغاوت ڪئي ته ان کي دٻائڻ لاءِ اسان وٽ وسيلا ڪونهن. 5 جنوري 1946ع تي هڪ 10 ڄڻن جو پارلياماني وفد هندستان آيو. هنن هندستان جو دورو ڪيو ۽ مختلف ليڊرن سان مليا. ٻئي جنگ عظيم مئي 1945ع ۾ ختم ٿي چڪي هئي. انگريزن ۾ هاڻي وڌيڪ وڳوڙن کي منهن ڏيڻ جي نه طاقت هئي، نه خواهش. هنن جي هاڻي هيءَ خواهش هئي ته جلد کان جلد هندستان مان بهترين شرطن تي ظاهري طرح هٿ ڪڍون ۽ اندروني طرح کين روس خلاف پنهنجي ڪيمپ ۽ اثر ۾ رکون. هنن تنهن ڪري هڪ وزارتي وفد هندستان موڪليو، جيڪو 23 مارچ 1946ع تي ڪراچي پهتو. انهيءَ وفد شملي ۾ 5 مئي 1946ع کان وٺي 12 مئي 1946ع تائين مختلف پارٽين سان ڳالهيون ڪيون. وزارتي ڪميشن اڳيان قائد اعظم پاڪستان لاءِ هيٺيون آئيني پيڪيج پيش ڪيو:
ميمورينڊم:
”46-5-12 تي آل انڊيا مسلم ليگ جي صدر (محمد علي جناح) هيٺيون ميمورينڊم جاري ڪيو آهي، جنهن ۾ گهٽ ۾ گهٽ مطالبن جي آڇ شامل آهي. قائد اعظم ۽ آل انڊيا مسلم ليگ جي ٺاهيل هن آئيني تجويز جا پنج مکيه ۽ پاڻ ۾ ڳنڍيل ۽ هڪ ٻئي تي دارومدار رکندڙ اصول هي آهن: (1) سمورن مسلمان اڪثريت وارن صوبن کي پنجاب، سرحد، سنڌ، بلوچستان ۽ بنگال کي ڳنڍي هڪڙو اهڙو ملڪ ٺاهيو ويندو. (2) جنهن جي وفاقي مرڪز وٽ فقط اڍائي کاتا هوندا يعني خارجه، بچاءُ ۽ فقط بچاءَ سان واسطو رکندڙ مواصلات. (3) باقي سڀ معاملا ۽ کاتا صوبن جي حوالي هوندا. (4) مرڪز جو آئين جدا ٺهندو ۽ صوبن جا آئين جدا ٺهندا. (5) آئين ٺهڻ کان پوءِ هر صوبي کي حق هوندو ته صوبي ۾ ريفرينڊم جي وسيلي فيصلو ڪري فيڊريشن کان ٻاهر نڪري. تجويز جا پنج مکيه ۽ پاڻ ۾ ڳنڍيل ۽ هڪٻئي تي دارومدار رکندڙ اصول هي آهن: (1) سمورن مسلمان اڪثريت وارن صوبن کي پنجاب، سرحد، سنڌ، بلوچستان ۽ بنگال کي ڳنڍي هڪڙو اهڙ ملڪ ٺاهيو ويندو. (2) جنهن جي وفاقي مرڪز وٽ فقط اڍائي کاتا هوندا، يعني خارجه، بچاءُ ۽ فقط بچاءَ سان واسطو رکندڙ مواصلات. (3) باقي سڀ معاملا ۽ کاتا صوبن جي حوالي هوندا. (4) مرڪز جو آئين جدا ٺهندو ۽ صوبن جا آئين جدا ٺهندا. (5) آئين ٺهڻ کان پوءِ هر صوبي کي حق هوندو ته صوبي ۾ ريفرينڊم جي وسيلي فيصلو ڪري فيڊريشن کان ٻاهر نڪري.“
23 مارچ 1940ع تي هندستان جي مسلمانن اهو فيصلو ڪيو ته سنڌ، پنجاب ۽ سرحد پنجاب سان نه گڏبا. پر انهن مان هر هڪ پنهنجي سر الڳ الڳ خودمختيار حڪومت بنجي وڃي. ان ڳالهه کي سٺ سال ٿيا آهن، ان وچ ۾ پاڪستان جي حڪمران ٽولن سوين حيلن بهانن ۽ حرفتن سان هندستان جي مسلمانن جي 23 مارچ 1940ع واري گڏيل فيصلي جو نالو نشان غائب ڪري پاڪستان ۽ قائد اعظم جي نالي جي آڙ ۾ هوبهو اها حڪومت وري مڙهي ڇڏي آهي، جنهن جي 1930ع ۾ رٿ سڄي هندستان جي مسلمانن رد ڪري ان جي جاءِ تي 1940ع واري (آسام سميت) ڇهن آزاد ۽ خودمختيار حڪومتن واري تجويز منظور ڪئي هئي. اسين اڳي پنهنجي هم وطن (هندو ڀائرن) جي دائمي اڪثريت جي راڄ ۾ مظلوم دائمي اقليت ٿي عذاب سهڻ کان ڀڄي اچي وري پنهنجي هم مذهب (پنجاب مسلمان ڀائرن) جي راڄ ۾ دائمي اقليت واري عذاب جي ڌٻڻ ۾ ڦاسي پيا آهيون. سنڌي ۾ چوندا آهن، ”چورن ڇٽي، گهل تان پيئي.“  سڄي سموري دنيا جي دستور موجب آئين رواجي پارليامينٽ نه پر خاص آئين ٺاهڻ لاءِ چونڊيل ۽ اختيار ڏنل آئين ساز اسيمبلي ٺاهيندي آهي ۽ پاڪستان جي پهرئين آئين جنهن ۾ لياقت علي خان روءِ زمين جا هٿرادو قاعدا قانون پاڪستان جي ماڻهن تي مڙهي ڇڏيا، تنهن آئين ٺاهڻ لاءِ پاڪستان جي ٺهڻ کانپوءِ پاڪستان جي آئين ٺاهڻ لاءِ ڪا به خصوصي اسيمبليءَ جي چونڊ ڪا نه ٿي. ان ڪري آئين سازيءَ جي دستوري روايتن ۽ روح جي مطابق لياقت علي خان جون سموريون آئيني ڪارروايون جائز اختيار بنايائون.
1940ع جي ٺهراءَ لفظن ۽ روح جي حساب سان اصل پاڪستان سمورين ڌرين جي رضامنديءَ سان جنهن آباديءَ جي توازن جي بنياد تي يعني پنجاب جي عدم اڪثريت جي بنياد تي ٺهيل هو، اهو بنگال جي جدائيءَ کانپوءِ ٽٽي ويو. بنگال کي ماري ڪٽي ڪڍڻ کانپوءِ ڌارين جي آباديءَ جو توازن بلڪل ابتڙ ٿي ويو، يعني پنجاب جنهن جي برتريءَ کان بچاءَ لاءِ 1940ع وارو مخصوص آئيني بنياد وجود ۾ آندو ويو هو، اهو هڪدم دائمي اڪثريت ۾ اچي ويو. ان لاءِ لازم هو ته سڀني ڌرين جي رضامندي سان آباديءَ ۽ اختيارن کي نئين توازن وارو ملڪ ٺاهيو وڃي. اهو اڄ ڏينهن تائين ڪو نه ٺهيو آهي.
ساڳئي طرح ڀٽي صاحب 1973ع ۾ جيڪو پنجاب کي ملڪ جو دائمي اڪثريت وارو جائز مالڪ بنائڻ لاءِ آئين مڙهيو، ان کي جنهن پارليامينٽ هٿان مڙهايو ويو هو، اها آئين ساز اسيمبلي ڪا نه هئي. وقفن وقفن سان ڌارين اڳراين جو شڪار ٿيڻ جي باوجود سنڌ هزارين سالن کان سنڌي قوم جو وطن ۽ ملڪيت آهي. پاڪستان جي قائم ٿيڻ شرط سنڌي قوم جي پنهنجي وطن جي مالڪيءَ سان هٿ چراند ڪرڻ ۽ کيس پنهنجي وطن ۾ بي وطن ۽ غلام بنائڻ جون ناجائز ۽ ناپاڪ حرڪتون شروع ڪري کيس سندس علائقن، وسيلن، حڪمرانيءَ جي حق سميت سمورن حقن، اختيارن کان ڏاڪي به ڏاڪي محروم ڪيو پيو وڃي.
پاڪستان جي ٺاهه موجب سنڌ ۽ پاڪستان جي وچ ۾ آبادين جي مٽا سٽا جي ڪا به گنجائش ڪا نه هئي. هٿرادو مچايل فسادن جي پڄاڻيءَ بعد ٻنهي طرفن جي سڀني پناهه وٺندڙ متاثرن کي واپس پنهنجي وطن وڃڻ کان ڪا به روڪ ڪا نه هئي ۽ نه آهي. سنڌي قوم جو وجود ختم ڪرڻ لاءِ سڄي جهان ۽ سمورن علائقن (پنجاب، سرحد، افغانستان، برما، بنگلاديش ۽ الائي ڪٿان) ڪٽڪ گهرائي سنڌ جي تخت گاهه جي شهر تي ناجائز قبضا ڪرڻ جي آئيني بنياد جي سراسر خلاف ۽ ان جي مڪمل نفي ڪندڙ ۽ پاڪستان جي وجود جي جواز کي رد ۽ باطل ڪندڙ سياسي حرڪتون آهن. جن جا خطرناڪ نتيجا نڪرڻ اڻٽر آهن. ساڳئي وقت اها بين الاقوامي قانون ۽ ملڪن، قومن جي اصل باشندن جي عالمي طرح تسليم ٿيل ۽ اقوام متحده طرفان پڌرو ڪيل اصلي باشندن جي حقن جي سراسر خلاف آهي.
اصلوڪن ماڻهن بابت گڏيل قومن جي اخلاقي، انساني، سياسي، ملڪي ۽ بين الاقوامي پڌرنامي جي صورتحال ۾ غير سنڌي ماڻهن کي سنڌي ماڻهن تي مسلط ڪري، انهن کي سنڌ اندر ووٽ جو مستحق ڪري سنڌ جو مالڪ بنائي، سنڌين کي پنهنجي گهر ۾ اوپرو بنائڻ جو ڪنهن کي به حق ناهي ۽ نه هئڻ گهرجي. ان ڪري آدم شماري فقط سنڌ وطن جي اصل مالڪن جي ۽ سمورن سنڌ جي اصل مالڪن جي هجڻ گهرجي، ٻئي ڪنهن هڪڙي جي به نه.

Published Daily Kawish 18th April 2011

Friday, 15 April 2011

Bogus Census and playing with the future of Sindh By Rasul Bux Palijo

بوگس آدمشماري ۽ سنڌ  جي مستقبل سان ٿيندڙ راند!
رسول بخش پليجو
  

ڪا شيءِ يا ڳالهه ڪهڙي به سٺي هجي پر حد کان وڌيڪ هوندي ته نقصانڪار ٿي سگهي ٿي. اسين سنڌي صدين کان رڳو تاريخي سچ ٻڌندا اچون ۽ ٻڌي ٻڌي اسان ننڍن وڏن کي سورنهن آنا خاطري ٿي وئي آهي ته عربن، سومرن ۽ سمن جي دور ۾ سنڌ ۽ سنڌي مجموعي طرح عيشن ۾ هئا. ارغونن، ترخانن ۽ مغلن ٻه ٽي سال گوڙ فساد ڪيو، پر ڪلهوڙن ۽ ميرن جي ڏينهن ۾ ٿلهي ليکي وري به بهاريون ٿي ويون، حاڪم ۽ رعيت سڀ هڪ ڳالهه، فلاڻا شاعر، فلاڻا سگهڙ، فلاڻا صوفي، فلاڻا درويش، هندو مسلمان کير کنڊ هئا. چوطرف صلح، امن، قرب ۽ محبتون هيون. انگريزن جي واريءَ ۾ کڻي ڪي ٻه ٽي ڪچيون ڦڪيون ڳالهيون ٿي ويون هونديون، پر پوءِ به حاڪم انصاف، راڄن ڳوٺن جا چڱا مڙس اڪثر سڀ عام ماڻهن جا خير خواهه ۽ هڏ ڏوکي هئا. هندو-مسلمان اڳ وانگر هڪ ڳالهه تي هئا.
پاڪستان ٺهڻ کانپوءِ ملڪ غيرن کان آزاد ٿيو، حڪومت پنهنجي هٿن ۾ آئي، هاڻ ڪنهن جا محتاج ڪو نه رهياسين، جمهوريت ته جمهوريت، پر ايوب جهڙن جي مارشل لائن ۾ به غريبن جا هڏ ڏوکي ملڪان ملڪ مشهور اڳواڻ ڪرسين تي ويٺا هئا. وچ وچ ۾ ڪجهه وقت لاءِ ون يونٽ آيا، ڇڪتاڻون ٿيون، ڪجهه ڀڃ ڊاهه ٿي، پر پڇاڙيءَ ۾ خير ٿي ويو. لکا پوڻ نه ڏني سون، تان جو اڄ نه رڳو جمهوريت جو، پر جمهوريت جي اعليٰ ترين ۽ لاثاني ۽ بي مثال قسم يعني مفاهمتي جمهوريت جو دور آهي، جنهن ۾ پاڻ ٻن ٽن وڏن ڪرسين تي چڙهي ويهي  رهبو ۽ ٻچن جي پيٽ گذر جو بلو ڪبو رهبو ۽ ملڪ ۽ صوبائي حڪومت جا ڪم ڪار ۽ خفا سڀ اتحادين جي مٿي ۾ هڻي ڇڏبا. تان جو هاڻ گهر شماري ۽ آدمشماري به اتحادين جي مٿي ۾ لڳل آهي ۽ پاڻ ڪرسين تي ويهي ”سڀ خير آهي“، ”سڀ خير آهي“ جا بيان ڏبا رهبا ته سڀ خير ٿي ويندو. ٽي سال خير سان گذري ويا آهن. ٻه سال ٻيا به سڀ ڪجهه ڪرسيءَ تي پهچائيندڙ آقائن جي مقرر ڪيل اتحادين جي حوالي ڪري کين ڪلهي تي کڻي گهمائبو ۽ ٻئي طرف پنهنجا ٻچا به ڏکيا سکيا پالبا. پوءِ به  مولا خير ڪندو، قسمت هوندي ته وري به مفاهمتي جمهوريت جو جهنڊو بلند ڪبو ۽ سندس بول بالا ڪبو. هاڻ سچ گهڻو ئي ٿيو، ٻه ٽي ڪوڙ به ٻڌي ڇڏيون:
گذريل سمورن دورن ۾ ٻي دنيا وانگر سنڌ ۾ به عوام لاءِ غلام داري، قبائلي نظامن ۽ ڌارين جي غلاميءَ جا ڪلور هئا. گڏيل هندستان، جنهن ۾ سنڌ به شامل هئي، تنهن ۾ سنڌ ۽ ٻين هندستاني علائقن جي ماڻهن، ڌارين ۽ خاص ڪري آرين جي ڌارين جي راڄ جا ڏينهن، جيڪي خدا دشمن کي به نه ڏيکاري، سي ڏٺا ۽ رت رنا. آرين جي دور ۾ برهمڻن کانسواءِ ٻيا سڀ سنڌين سميت هندستاني ماڻهو ناپاڪ ۽ نيچ ۽ دوزخي هئا، ”جيڪو برهمڻ علم جو مالڪ آهي، تپسيائون ڪري ٿو ۽ روز پاڪ اکر اچاري ٿو سو ڀل کڻي سدائين گناهه جهڙا ڪم ڪندو رهي ته به ان کي ڪو به گناهه ڪو نه ٿيندو.“ (ڏسو عالمي مذهبي ڪتابي سلسلو ”مشرق جا مقدس ڪتاب مرتب ۽ مترجم: مئڪس ملر، جلد 14، پاڪ ڪتاب و سيشٿا، ڀاڱو 24-ص 129) ۽ ٻيا مقدس آريائي ڪتاب. پوءِ جي ڌارين حملي آور ڦورو ۽ ظالم مسلمانن جي راڄن ۾ عام مڪاني مسلمانن سان جيڪي ويل پئي ٿيا سي ته ٿيا، پر سنڌ ۽ هند جي هندن سان 8 سئو سال جيڪي ويل ٿيا، تن جو تت اڀرين سڀرين فارسي تاريخن ۾ به لکيو پيو آهي. ايتري قدر جو دين متين جي مفتين ۽ شيخ الاسلامن بادشاهن تي زور ڀريو ته هندستان جي هندن کي مسلمان ڪريو. جي نٿا ٿين ته هڪڙي هڪڙي کي قتل ڪري ڇڏيو، ڇو ته مسلمانن جي حڪومت ۾ هندن جو هندو ٿي رهڻ جائز ئي ڪونهي. (ڏسو منتخب التواريخ ۽ هندستان بابت ٻيون فارسي تاريخون). ڪنهن زماني ۾ چيائون ٿي ته ”مٽيارين جو موت ويندي جي ويرم“ هندن جي تذليل ڪرڻ ڄڻ ته اسان جي حاڪمن جو فرض هو. هندو ڪروڙ پتي هجي، پر چڙهي گڏهه تي، گهوڙي تي نه.
انگريزن جو  دور آيو ته انهن سنڌي هندن کي سنڌي مسلمان غريبن خلاف استعمال ڪرڻ ۾ ڪا ڪسر ڪا نه ڇڏي ۽ انگريز پرست هندو سيٺيون انتقامي جذبي وچان سڀ ليڪا لنگهي ويا. سنڌ کي زبردست هندو اڪثريت واري صوبي بمبئي سان ملائي کيس تباهه ڪري ڇڏيو ويو. ٻيا ادارا ۽ امتحان ته ڇڏيو، پر سنڌ ۾ سنڌي فائنل جي امتحان جو مرڪز به قائم ڪرڻ نه ڏنو ويو. چوندا آهن ته ”نڪا گهٽ گهوٽ ۾، نڪا ڪمي منجهه ڪنوار“. ان دور جي سنڌ جي مسلمان وڏيرن، ميرن، پيرن به سنڌي عوام جي دشمنيءَ ۾ رتيءَ جي ڪسر ڪا نه ڇڏي. سنڌ جي هڪڙي حقيقي عظيم اڳواڻ رئيس غلام محمد ڀرڳڙيءَ رٿ ڏني ته غريب سنڌي ماڻهن جي پڙهائي لاءِ ڍل جي هڪڙي رپئي پٺيان هڪڙو پئسو وڌائي ورتو وڃي، ته سخت مخالفت ڪئي ويئي. خاص ڪري لاڙڪاڻي جي وڏن زميندارن طرفان رٿ ڏني ويئي ته پرائمري تعليم عام ۽ مفت ڪئي وڃي، ته به سنڌي وڏيرن مخالفت ڪئي، چي ”ڄٽ جا پٽ پڙهي پيا ته پوءِ اسان جي خدمت چاڪري ڪير ڪندو ۽ ٻنين ۾ هر ڪير ڪاهيندو؟“
سنڌ کي بمبئي جي ٻين علائقن جي برابريءَ جا حق ڏيڻ جي ۽ اڳتي هلي سنڌ کي جدا صوبائي حيثيت ڏيڻ جي هندو ڀائرن طرفان جيڪا ڇتي مخالفت ڪئي ويئي، تنهن جو تصور به سنڌ جي عام پڙهيل ماڻهن کي ڪونهي (ڏسو ”سنڌ جي بمبئيءَ کان جدائيءَ جا دستاويز“ مرتب حميده کهڙو) اها مخالفت صوبائي درجو ملڻ کانپوءِ به نام نهاد قومپرست سنڌي مسلمان وڏيرن جي مدد سان ايڏي خطرناڪ حد تائين جاري رهي، جو سنڌ لاءِ عذاب بمبئي جي غلاميءَ جي دور کان پوءِ گهٽيو ڪو نه، وڌي ويو. ڪيترن ماڻهن جو خيال آهي ته صوبائي خودمختياريءَ کانپوءِ هندو ڀائرن ۽ سندن نام نهاد قومپرست ساٿارين ان صوبائي خودمختياريءَ جو جيڪو حشر ڪيو، جي اهو نه ڪيو وڃي ها ته 1938ع واري سنڌ ڪانفرنس ۾ سنڌ طرفان هندستان کي ورهائي سنڌ کي ڌار ڪرڻ جو ڪنهن کي خيال ئي ڪو نه اچي ها! چوندا آهن ته ”چري ڪيئن؟ چي ويران وير وڌ!“ پيارو پاڪستان ٺهيو ته ڄڻ پراڻن مسلمان حملي آورن جو دور وري شروع ٿي ويو. ارغون، ترخان ۽ مغل ڦورو ۽ ظالمن جي جاءِ تي يوپي، سي پي، بهاري ۽ پنجابي مسلمان حملي آورن جو قبضو ٿي ويو ۽ نادر شاهن ۽ مدد خانن جو زمانو وري اکين اڳيان اچي ويو.
هنن کان ڪنهن پڇيو ٿي ته ابا هي ڇا پيا ڪريو ته چوندا هئا ته ”ڪافرن کان جان بچائي پناهه وٺڻ ۽ اسلام جو قلعو قائم ڪرڻ لاءِ آيا آهيون.“ گهرن، زمينن، شهرن ۽ مقامن تي قبضا ٿي ويا، صوبائي خودمختياري کسجي وئي، ٻيا حاڪم ڪڙڪي پيا، ڇهن درياهن جي اڌ ڀائيواري کسجي وئي، تان جو اڄ ڪراچي، حيدرآباد، سکر ۽ ميرپورخاص ۽ ٻيا شهر ذري گهٽ کسجي ويا آهن. باقي اڏيءَ تي پهتل آهن. فقط ٻه ٽي ڏينهن آدمشماريءَ جي معلوم نتيجن جي پڌري ٿيڻ جو انتظار آهي.
ٻولي کسجي ويئي، تعليم کسجي ويئي، امن امان کسجي ويو، عملي طرح حڪومت کسجي ويئي. موجوده پاڪستان جو مطالبو 1930ع ۾ الهه آباد ڪانفرنس ۾ ڪيو ويو هو ته سنڌ، سرحد ۽ بلوچستان پنجاب جي حوالي ڪريو. پوءِ انگريز ڀلي وڃي نه وڃي. کڻي سئو سال ويٺو هجي، اهو مطالبو تڏهن پورو ٿيو، جڏهن سنڌي وڏيرن يحيٰ شاهيءَ سان ٻٽ ٿي پنجابي اڪثريت ۾ رخنو وجهندڙ بنگالين کي ڀڄائي، پنجابين کي پاڪستان جي قطعي ۽ دائمي اڪثريت بنائي سنڌين، پٺاڻن ۽ بلوچن کي سندن جمهوري حساب سان دائمي غلام بنائي ڇڏيو. اڄ ملڪ ۾ مفاهمتي جمهوريت جو بول بالا آهي. جمهوريت چئبو ڇا کي آهي؟ ڇا جمهوريت جي معنيٰ فقط ووٽن سان ڀرايل دٻن جي ڳڻپ آهي؟ ڇا جمهوريت جي معنيٰ فقط ڪنهن به ريت چونڊيل نمائندن جي گهڻائيءَ جو هر هڪ فيصلو آهي؟ هٽلر (1938ع ڌاري) جرمنيءَ ۾ جيڪا چونڊ کٽي هئي، ان ۾ چونڊيل نمائندن جي اڪثريت قانونسازيءَ جا سمورا اختيار کيس ڏيئي ڇڏيا هئا. ڇا ان ڪري هو جرمن عوام جو چونڊيل بااختيار جائز اڳواڻ بنجي ويو؟ ڇا دنيا کي هينئر هٽلر جهڙا چونڊيل نمائندا ۽ جنهن پارليامينٽ کيس اڇي ڪاري جو مالڪ ڪري ڇڏيو هو اهڙي پارليامينٽ کپي؟ جي نه ته ڇو؟
ڇو ته جمهوريت جي اصل ڪسوٽي رڳو ووٽن جي دٻن ۾ پيل ووٽن جي ڳڻپ يا پارليامينٽ جي ووٽن جي اڪثريت نه، پر اها ڳالهه آهي ته جن ماڻهن چونڊ ڪئي آهي، انهن جي ضرورت، مفادن ۽ زندگي ۽ موت جي مسئلن کي حل ڪرڻ بابت رويو ۽ عمل ڪهڙو آهي؟ ووٽ وٺجن هڪڙن کان ۽ سندن گهر جا ٽپڙ ۽ اختيار سڀ ٻين مخالفن جي حوالي ڪرڻ جمهوريت نه، پر جمهوريت سان مذاق ۽ ان جي بنيادي اصولن سان کلي کلائي کيڏ آهي. سنڌي سڏائي (ڪي ته سنڌي سڏائڻ به بي عزتي سمجهن ٿا) سنڌي قوم جا ٽپڙ، حق، ملڪيتون، ٻنيون، شهر، روزگار جا وسيلا ڌارين جي حوالي ڪرڻ ۽ ان جي عيوض ڪرسيون وٺي پنهنجا پيٽ ڀرڻ کان وڌيڪ حرڪت ٻي ڪهڙي ٿي سگهي ٿي؟
مغربي سامراجين نالي ماتر شهنشاهتون ڇڏيون، پر ويٺا اندر گهڙيا آهن. (ڏسو ذوالفقار علي ڀٽو جو ڪتاب ”نالي ماتر آزادي“) هندستان ۾ انگريزن ۽ آمريڪين پنهنجي مڪاني سهڪارين سان سازش ڪري رڳو مٽا سٽا ڪئي. انگريز جي جاءِ تي پاڪستان جو مالڪ آمريڪا ٿيو، جيڪو هاڻ سنڌ جو علي الاعلان مالڪ ٿيڻ وارو آهي. رستي ۾ رڳو ڪجهه رڪاوٽون آهن. اهي هي آهن ته سمورن سنڌي ماڻهن جي اڃا مڪمل طرح اڻ پڙهيل، جاهل، خوفزده، بي روزگار، اٽي لپ لاءِ ڪستو کڻي پنندڙ مخلوق ٿيڻ ۾ اڃا ٿورڙي دير آهي. حالانڪه گهڻو ڪم مڪمل ٿي چڪو آهي. تعليم جي ڀينگ ڪئي وئي آهي. اعليٰ تعليم سامراجي ڇاڙتن جي حوالي آهي، جنهن انهن ۾ سنڌ دشمن جو قبضو ڪرائي ڇڏيو آهي. ٻيلن ۾ سرڪاري وڏيرن جا ڌاڙيل تشريف فرما آهن، ڪارو ڪاريءَ جي نالي ۾ اپر سنڌ سنڌ دشمن قبائلي قاتلن هٿان هڪڙو باقاعدي قتل گاهه  بنايل آهي. گذر جا وسيلا بند ڪيا ويا آهن. ڪراچي ۽ ٻيا روزگار جا مرڪز سنڌين لاءِ قانوني طور نوگو ايريائون بنايل آهن، مهانگائيءَ هٿان سنڌين جي چيلهه چٻي ڪري ڇڏي ويئي آهي. بدامنيءَ ۽ قسمين قسمين لاعلاج بنيل مرضن جو ڳوٺن ۽ شهرن تي قبضو آهي. ڪرپشن آسمان سان پيئي ڳالهيون ڪري. مطلب ته سنڌي قوم جو قومي وجود آخري پساهن تي آهي، هاڻ رڳو هنن ٻٽن اکرن چوڻ جي دير آهي: ”سنڌي ماڻهو هاڻ سنڌ ۾ اقليت ۾ آهن، تنهن ڪري سنڌي ماڻهن جو هاڻ سنڌ جي مالڪيءَ سان ڪو به واسطو ڪونهي. هاڻ سنڌ جا مالڪ آمريڪا ۽ ان جا يوپي، سي پي ۽ پنجاب وارا آهن. سنڌين کي فقط روئي رڙي آمريڪي اين جي اوز کان خيرات پنڻ جو حق آهي.“ انهن اکرن جي چوائڻ لاءِ آمريڪا طرفان ڪرسيءَ تي ويهاريل مفاهمتي جمهوري حڪومت وارن تي ڊيوٽي رکي ويئي آهي. جيڪا ڊيوٽي اسان جي سنڌي سرڪار موجوده گهر شماري ۽ آدمشماريءَ ذريعي پوري ڪرڻ واري آهي. ان کانپوءِ سنڌ ۽ سنڌين جو ڇا ٿيندو؟ سنڌي قوم جي سمورن اندرين ٻاهرين ويرين کي پڪ آهي ته ان کان پوءِ ٿيندو ”کيل ختم، سنڌ هضم!“.

Sunday, 10 April 2011

WHAT WENT WRONG WITH PAKISTAN??

 RASUL BUX PALIJO

  One of the intriguing "ifs" of Pakistan history is "What would have happened I if the founder of Pakistan had not been terminally ill at the day of Pakistan and had not died within a year and a month of its establishment?" Intellectual Strait-jacket:- To those whom adequate study of the abundant fresh material on the evolution of socio-political thought and action in India in this century, which has become available in recent years, (for instance see "Legend and Reality" by H.M. Seervi" The high politics of India's partition" by Asim Roy in "India's Partition" edited by Mushirul Hassan, " A History of Freedom Struggle" by E.M.S. Namboodripad, "The sole Spokesman, Jinnah...." by Anita Indersingh, Indian's struggled for Independence" by Bipan Chandra etc.) has liberated from the mental and intellectual strait-jacket of the one-sided and simplistic congress-league- CPP propaganda, whatever the short-comings and sins of omission and commissions of Mohd. Ali Jinnah after and before Partition, including those in such matters relating to the Provinces of Pakistan as endorsement of Liaquat Ali Khan coterie's usurpation of Sindh's socio-political, cultural-economic heart, the City of Karachi and the fatal refusal to accept in time Bengali as one of the State languages of Pakistan etc, one thing is absolutely clear about him. He was neither the reactionary religious fanatic of the congress propaganda version nor the modern version of Mohmood Ghaznavi and Ghazi Salahuddin that Muslim League propaganda painted him to be.
The other day, on the 8th June 1995, to be exact, I was sitting with Professor Muzaffar Ahmed, President of Bangladesh NAP_ in his No. 50 Kakrail, Dacca house in Bangladesh. As usual on much occasions, he was questioning me in detail regarding my views about various political questions connected with the sub-continent. This time the subject was the genesis of the current situation of India-Pakistan and Bangladesh.
A man enters the house while we were conversing and spoke to the Professor in English. I noted that his English accent was unlike that common and told him so, later on, when he spoke to me. It transpired that he was a much traveled and a very well-read man. Explaining his English accent, he told me that one of the reasons was that he was fond of Shakespeare and read him aloud. That reminded me. I said “Do you know that a famous Indian Leader was also very fond of the great poet and used often to declaim his poetry. “Yes! I know, "he said.”Mr. Jinnah was a unique man." Coming from a Bengali intellectual who was apparently nationalist and secular this statement extremely surprised me and He said “I too, at first, thought him to be only an opportunist, a rank reactionary and a British stooge. But he (Mr. Jinnah) did he had to do, under the circumstances. He was never a communalist & never advocated theocracy. No transfer and Burdens of Population envisaged.
No transfer of population was ever suggested or contemplated at any stage of the struggle for Pakistan. In fact the Pakistan Resolution of 1940 itself, which is the founding document of the struggle for Pakistan, dose not envisage imposing population burdens upon the constituent Provinces. It does not oblige any Province to accept a single person from any other place including India. Much less does it envisage people having their historical homelands, turned into petty minorities in these very homelands by wholesale population transfers. Nothing could be clearer on this point than Quaid-e-Azam's Famous historic inaugural speech to the first Constituent Assembly of Pakistan's three days before the coming into existence of Pakistan, in which he directed the people of Pakistan to forget, nay, change the bitter past, bury the communal hatchet and treat all Pakistanis as equal citizens of Pakistan, so that the entire story of Hindu-Muslim strife and communal hatred may become a thing of the past. The self-appointed inheritors and owner of Pakistan. It is tempting to speculate how, if Mr. Jinnah had lived longer, peremptorily and summarily his no-nonsense nature would have dealt with the pompous pronouncements and arrogant edicts of British Deputy Commissioner's-darbar-level feudal politicians, deputy and joint Secretary-level bureaucrats, Brigadier level uniformed "statesmen" and the self-proclaimed bearded viceroys of God in fancy beards, who overnight became the owners and masters of Pakistan by "inheritance" as soon as the founder of Pakistan closed his eyes. An out of order ambulance, a swarm of flies - how Liaquat Ali Khan Coterie abandoned the dying Quaid.
Establishment on a war-Path against people of Pakistan. Pakistan establishment has been on a war-path against the people of Pakistan from day one of the establishment of Pakistan. The unstated but implied political catechism prescribed by them went on something like this. "Are you a Muslim?" "Yes." "Do you believe in Quran as the only word of God and the Supreme Law for Muslims? "Yes..... and I want a democratic order ensuring my social, political and economic rights and liberties including the right of forming political parties, having a free Press, Fair and free elections  in the country, human rights......" Show us where in the Holy Quran all these things mentioned as are required by God for a true believer!"
"But you see in the modern democratic world....."
" In the Holy Quran is the word democracy ever mentioned even in passing? Is the Holy Quran, as it is, not sufficient for you that you are asking for. Something about which there's not even a single mention in our sacred book". Rule by Naked Sword, the whip, the dungeon and the fatwa. In utter disregard, nay contemptuous rejection of the concept of the Quaid-e-Azam about Pakistan as a Human, liberal and democratic modern Muslim State, they dreamed of transforming it into a medieval slave-holders state run by the naked sword, the whip, the dungeons the fatwa of the unscrupulous obscurantist priest close who made the manufacture and sale of pseudo - religions edicts (fatwas) as their sole privilege and business - monopoly. Instead of relying upon the democratic them and creativity of the  people of Pakistan and on develop their untapped material resources , they relied upon  rule by the iron rod ,by the discredited policy of divided and rule and upon the begging bowl , which last drew foreign comments this: "It is obvious from this approach Pakistan's request of Oct - Nov. 1947) that Pakistan was thinking in terms of the U.S. as a Primary source of military strength and that this would involve virtual U.S. military responsibility for the new dominion. Our reply to this Pakistan request was negative....." (Action taken by U.S. on Pakistan's request of Oct-Nov. 1947 - "American-Pakistan Relations - Documents edited by K. Arif p. 9 ")
Basis of Partition - Majority Provinces. It may be noted here that the official basis of  Partition of India and establishment of Pakistan was not that India was divided among Muslims or Hindus population of India, so that all Indian Muslims were meant to live in Pakistan and all Hindus were to live India. It was divided on the basis of majority provinces. Four Muslim majority provinces - Punjab, Bengal, Sindh and Frontier were allowed to form a separate State, which they named Pakistan and seven Hindu majority provinces remained with India. The Hindu population residing in those Muslim majority provinces was to remain there. Similarly the Muslims in the Hindu majority provinces were to continue residing there. The existence of Hindu and Muslim majority Provinces, the old States, the ancient homelands of the peoples of India were the basic unit of constitutional and political give and take. These provinces occupied the center of the stage in the scheme of the Act of 1935, which started the electoral battles of the thirties and forties in India culminating in Partition with the elections of 1946 and the referendum of 1947. Victories in the provincial election in 1937 gave Congress the first taste of power and accelerated the face of All-India political struggles. "All power to the majority provinces" was or less the crux of the matter in both the Cripps's offer of 1942 and the Cabinet Mission Plan of 1946. Pakistan Resolution referred to these Muslim majority provinces as would-be sovereign States. Quaid-e-Azam called the future Pakistan as a state and the four Muslim majority provinces as homelands of the people living there since centuries.  "They must have their homelands" Quid. He said in his presidential address at Lahore in March 1940, during the historic Muslim league session in which the famous Pakistan Resolution was passed,"...... according to British map of India, 4 out of 11 provinces, where the Muslims dominate more or less are functioning.....Musilamans are nation according to any definition of nation and they must have their homelands, their territory and their State......." (The concept of "homeland" regarding above provinces used by Mr. Jinnah has now become anathema to pro-terrorist ideologue like Mr. M.B. Naqvi). Maulana Azad also referred to these Muslim majority provinces as the guarantee of the security and prosperity of Muslims of India in the future Undivided India. In his presidential address at the Ramgarh session of the Indian National Congress in Dec. 1940, said "......... in four provinces out of eleven in India there is a Muslim majority, the other religious groups being minorities. If British Baluchistan is added, there are five Provinces with Muslim majorities..... The position of the Muslims is not that of a minority only. If they are in a minority in seven provinces, they are in majority in five."  Sindh - an ancient sovereign state for centuries. The five Muslim majority provinces of former united India, which formed Pakistan, are the homelands of the Sindhi, Punjabi, Pashtoon, Bengali and Baloch people since centuries and even millennia. For instance Sindh was regarded as a country at par with India by the Arab Geographers in medieval times. It had attained statehood long before such famous states as Russia, England, Germany and France and was represented in the Battle of Maha Bharata by its Raja Jaidrath. It has existed as a state independent of any imperial power for centuries. It was independent when the British conquered it in February 1842 and later designed it as a Province. In all fairness, it became entitled, under international law, to resume its previous independent states as a sovereign state in August 1947, when the British Raj came to an end. Along with three other Muslim majority provinces out of the total of level provinces of India, Sindh chose to become a part of Pakistan.  Sindh Targeted for conquest and Subjugation. As soon as Pakistan was formed however, one of the Muslim majority Provinces, to form Pakistan viz. Sindh Muslim majority province of Sindh was made a target for conquest and subjugation by U.P=C.P elite led by khan Liaquat through planned demographic aggression represented by a flood of Indian, mostly illegal, immigrants directed at Sindh to transform the SINDHI majority into a tiny, obedient minority, to serve the super-civilized Indian immigrant masters and conquerors. First to be robbed from the Sindhi peoples was its most valuable piece of real estate viz. the City of Karachi, the capital of the province. Draconian, confiscatory black laws, called the Evacuee Laws, were used as a weapon for usurping Sindhi property worth billions of Rupees and for making them virtual aliens in their own towns and cities.  The illiterate Peasant and the bania. In Sindh, as else-where, illiterate peasants and petty agriculturists used to purchase their daily necessities from the shops of Hindu village merchants. Whenever, the debt accumulated beyond a certain point, the merchant would tell the peasant or petty abadgar to go to the Tapedar with him and sign a statement acknowledging that such and such piece of land belonging to him was mortgaged without possession with the bania for such and such a sun. Under the relevant law of the land viz. Transfer of property Act and the Registration Act, signing of such statements was just meaningless, as the possession of the pieces of land in question was never handed over and no prescribed sale-deed according to law was executed before the concerned Registrar. The transaction was appropriately called "Khokho khato" i.e. empty transfer. Lacks of acres of land of peasantry was involved in such empty and meaningless transactions before the Revenue Tapedar without any sanctity in the eyes of the law of the land, a family arrangement! The central government, which controlled the operation of Rehabilitation and Evacuee Laws, had so arranged the matters that the establishment which implemented this law was totally dominated by Indian immigrants from top to bottom. One immigrant merely claimed by word of mouth that he had so many gardens, buildings, wheat fields in such and such province. Another immigrant said that the claim was correct. Third immigrant who was the Rehabilitation officer "investigated" and "verified" the claim. If someone wished to challenge the validity of such a claim, he had to go for a favorable decision from a higher official, who in most cases, was himself an Indian immigrant. So, as they say in Sindhi "The cook was the grandmother and those who ate the food were the grand children." It became an internal community affair. Property worth billions of Rupees which in law never belonged to Hindus and was lawfully owned and possessed by Sindhi Muslims, was overnight declared by such " family arrangement" as Hindu property and hence, further, a booty to be divided among the community and then sold at fancy prices, not to one, but to more than one, two, and sometimes even three, four different purchasers, who then went on fighting in law courts for the same property for generations. The seller just vanished from the scene after collecting the amounts from all the duped purchasers.  The First Generation of Terrorists. I cannot forget some of my encounters as an advocate with the immigrant officials who were supposed to be performing "Judicial" functions. One noted C.S.P. bureaucrats who terrorized Tharparker District for a number of years, as Deputy commissioner and who became a big Rehabilitation authority at Hyderabad, was sitting in the super store of the present sessions Court, Hyderabad, I went to him and stood before him for quite some minutes. He did not deign to look at me. Ultimately, I had to open my lips and say "Sir! A Wish to present my appeal. This is the last day. There is no one in the office of receive it." "What is your name? A told him "On whose behalf are you filing the appeal?" "On behalf of a poor peasant." "Appeal dismissed." He declared. "I was flabbergasted. I had no such experience before any other authority in my whole life of the profession. I took courage in my both hands and submitted humbly, "But sir, you haven't yet seen the memo of appeal and then I have to argue it." he extended his hand stiffly, half-snatched the application from my hand, noted some-thing upon it and threw it into the waste paper basket, Lying under the table and said "Next case!". Later in the day, I read the noting in the office "Heard Advocate. No merit. Rejected." On another occasion nice-looking slim, officer with glasses heard me patiently for three four minutes in his office in saddar barracks at Karachi. I argues about the requirements of law for making a Muslim property a Hindu property and hence an evacuee property under the Transfer of Property Act, Registration Act and the relevant Evacuee Laws. While I was in the midst of my submissions, he looked at me intently and pointing to the wall behind me, said in a very measured, deliberate voice "Do you see that wall?" I said "Yes Sir!" "Go and strike your head against it! Appeal dismissed!" Now that I recall these experiences I realize that these bureaucrats were the first generation of terrorists. They wielded the Law and the pen as weapons for their terroristic rampages.  A Regular Loot and plunder - A Racket of the Century. For the type of officer law, propriety, fair, play meant less than nothing. They considered it below their dignity to evince anything but contempt for the law, justice and fair-play. They enjoyed parading their lawlessness and arbitrariness, free from all ethical, moral and level restraints. They had just conquered Sindh and Sindhi people and wanted everyone to know it. It was a regular loot and plunder which went on for many decades, a racket of the century. This whole crowd (the bogus ex-owners of fictitious gardens and palaces, left behind in India, battalions of regular "Witnesses" and "verifiers", the swarms of touts and sifarishis, the gangs of looters and robbers posing as upholders of law, fair-play and good conscience tall) robbed thousands of poor Sindhi people of their properties, lands businesses, even the grave-yards of their fore-fathers and threw them out of urban centers of Sindh. In due course of time, some of our dear Indian immigrant guests from across the border, many of them illegal immigrants, have begun to claim not just one or a few properties but whole towns and cities of Sindh as their sovereign domain with the powers of life and death by horrible tortures and racial cleansing.  Criminalized politics - A Bunch of Moneys with swords In Hands. Politics has been criminalized from day one in Pakistan. As if a bunch of monkeys have somehow got hold of swords and are striking at everything within their sight. Ethical, moral, social and political standards, legal and constitutional limitations, considerations of patriotism, of safety and welfare of the state and society, norms of self-respect and decency nothing has been spared.   A state at war with it's people. The state of Pakistan has been at war with and within itself these last 48 years of its existence its protective institutions charge cores of Rupees annually only to destabilize their own society and governments! The organs and agencies of state spend Crores of their huge shares of the national budget to enlist, train and operate cut-throats, gangsters, hooligans mass-murderers and torturers to sow confusion, despondency and terror in the hearts of the loyal and peaceful subjects of the state, whom it is their sacred and bounden duty to protect and cherish! The shepherds have taken on the roles of the wolf-breeders. This is over and above the cruel sufferings and calamities, the civil and military dictatorships have been themselves imposing upon the people during the last half a century.  A Matter of faith and geo-politics. I firmly believe as a matter of faith based upon sound reason and a sense of geopolitics and history that the countries of Al-Sindh (now Pakistan) and Al-Hind (Now Bharat) are sisters and their peoples are brothers, despite the rich variety of our faiths and sub-cultures. We complement each other just as other neighboring countries like France and England do. I also believe that short -sightedness and foul play is not the monopoly of any one of over two neighboring countries. We have no dearth of problems requiring urgent solutions. We have not a penny in excess of our immediate requirements to spend on perfecting the war machines for killing and maiming our brothers and sisters and our children and parents. We do not have any real need to spend our meager resources for enlisting and training terrorists to torture innocent people living across our borders. Common sense, restraint, mutual accommodation and understanding, magnanimity of heart and mind and a realistic appraisal of our mutual possibilities and limitations are the only course of action realistically available to us. Amity and peace, not strife and war point the way out of the percent impasse.  The Country in real danger from within and without. I also believe that thanks to the criminal misdeeds of our establishment during the last 50 years. Pakistan in real danger from within and without as it has never been before. I do not believe that it is in the real, long-term interests of the majority of our working masses and the democracy- loving people that the present crisis should be allowed to take its own course and become worse. It is high time that our thinking and conceptions pro-people forces awaken the people from their present state of apathy and despondency and persuade them to take up their destiny in their own hands and compel the powers that be, to resist from continuing with the irresponsible, course of action, they have hither to been following. As far as the vociferous pro-terrorist intelligentsia of Sindh is concerned, would like humbly to submit before them:  If you really believe. If you really believe that through the torrent of media propaganda you can persuade the world at large that terrorism, torture by drilling machines, skinning fellow human beings alive etc.  is a civilized democratic and legitimate mode of protest against perceived lack of perceived rights, deserving sympathy and support of civilized men and women, and if you think that by this kind of attitude of establishment and terrorists Sindh will become a colony of establishment and mostly illegal Indian immigrants, to be ruled through drilling machines, torture cells etc. You are welcome to your fantasies and day-dreams. But if you really believe such a thing as that terrorism is the only course now left open to our Urdu-speaking brothers and sisters in Pakistan, I would humbly like to disagree.  MOST OF US NEED PEACE TO WORK, TO STUDY, TO LOVE..... After all we are all human beings. We are not all criminals, who can do nothing other than brutally kill and main and mutilate fellow-human beings. Most of us are poor people who have to earn a meal or two for our children. Most of us need peace to work, to study, to live, to marry, to sing, to dance, to live like human beings with our share of pains and pleasures. Pursuing wild dreams of conquest, supremacy, hegemony, brutal power, enslavement of fellow human-beings, are to the only courses left to enterprising and spirited men and women. Fellow-ship, mutual help and cooperation in peace and amity offer more job-satisfaction and rewards than running drilling machines and torture cells. Sindh will never bow down before any would-be Nadir Shah, Hitler or Mussolini, but Sindh's arms are open for all who approach it in peace and filial love. To all our brothers and sisters speaking various languages including Sindhi, Punjabi, and Urdu etc. I would like humbly and sincerely to say: "Our brothers did not give birth to us to live in constant necessity of either killing some other human beings or being in constant danger of being killed. Let us refuse to remain prisoners behind the dark dungeons of hatred and violence. Let us look at the sun, the moon, the flowers, and the flowing water, the eyes of the beloved and the less of children. Let us recognize one another as what we really are fellow human-beings, compatriots, brothers and sisters. Why can we not differ stoutly without falling prey to brutal violence? Why can we not disagree and argue without endangering our lives and the lives of our loved ones?  GRIEVANCES AGAINST THE GOVERNMENT, THE STATE AND THE SYSTEM. As far grievances, thousands of us have passed the best years our lives in jails, during almost continuously in prison during both the Bhutto and Zia regimes. I have given no less than ten best years of my life to the worst prisons of Pakistan. I can never forget that injustice. Almost every honest and working man and woman has serious grievances from the governments and establishment and socio-political system of our country. It is only through exchanging our views and joining our hands in peace and friendship and struggling together that we can lessen the pans and sufferings of our lives. I can assure you that the majority of the laboring masses of the people of Sindh are ready to embrace and clasp the hand of any and every one of his compatriots who is ready and willing to march forward with them on the path of a peaceful and democratic struggle for a better and fully satisfying life for all of us not excluding any one and including those who abandon the path of violence and strife and take the high road unity of all oppressed and deprived people, of happiness for all people.  Why not give peace a chance for a change.   We are witnessing the wages of hypocrisy, hatred, violence, crime and terror. For once, for a change why not give sincerity, amity, peace, cooperation and joint peaceful democratic struggle for the rights of all our brothers and sisters a chance.